Evcil ve yabani hayvanların dış hastalıklar yönünden muayenesi; hasta hayvan hakkında hayvan sahibi ya da bakıcısından hastalıkla ilgili bilgilerin alındığı hastanın özgeçmişi ile başlar. Aynı zamanda hasta hayvanın dış görünüş ve sağlık durumu ile ilgili normal ve normal olmayan tavırlarının izlenmesi muayenin ilk basamağını oluşturur.

Hayvan sahibi tarafından şikayet edilen hastalıkla ilgili özel sistemik muayeneden önce, anamnez, hastanın eşkali ve habitusu muayene yapan veteriner hekime hastalıkla ilgili önemli ön bilgiler verir. Bu bilgiler hastalığın tanınmasında önemli ipuçları sağlar.

Hasta hayvanın muayenesini yapan veteriner hekimimiz hayvandaki anatomik ve fizyolojik bozuklukları tespit edebilmesi için sistemik bir muayene yapmaktadır. Sistemik muayeneyi yapan veteriner hekim sağlıklı hayvanda sistemi oluşturan organ veya dokuların anatomik yapılarını ve sistemlerin nasıl çalıştığını çok iyi bilmesi gerekir. Aksi takdirde yapacağı muayenede neyin normal neyin anormal olduğunu anlayamaz. Veteriner hekimimiz hiçbir zaman hasta hayvanı görmeden hayvan sahibinin bilgileri doğrultusunda hastalıkla ilgili bir kanaata varmaz ve tedavi uygulamaz.

Hayvanların bütün sistemleri muayene edilmelidir. Hasta hayvanı muayene eden veteriner hekimimiz pek çok muayene yöntemlerine başvurur. Bu muayene yöntemleri; asıl muayene yöntemleri ve yardımcı muayene yöntemleridir. Asıl muayene yöntemlerinde veteriner hekimimiz, görme, işitme, koklama ve dokunma gibi duyularını kullanır. Yardımcı muayene yöntemleriyle ise tanının tam konulamadığı durumlarda, özel yöntemlerden yararlanılarak kesin tanıya yardımcı olur.